Xét nghiệm ADN tại nhà hiện là lựa chọn được nhiều người ưa thích nhờ tính tiện lợi, nhanh chóng và đảm bảo sự riêng tư. Tuy nhiên, không ít người dù sử dụng đúng bộ kit vẫn gặp phải tình trạng mẫu không đạt yêu cầu hoặc kết quả sai lệch. Nguyên nhân thường đến từ những lỗi nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến chất lượng mẫu, và chúng sẽ được đề cập trong nội dung dưới đây.

1. Lấy mẫu không đúng hướng dẫn

Một trong những lỗi thường gặp nhất là không tuân thủ hướng dẫn chi tiết từ đơn vị xét nghiệm. Bộ kit xét nghiệm ADN thường kèm theo tờ hướng dẫn hoặc video minh họa, thế nhưng nhiều người lại:

- Chỉ quệt tăm bông qua loa, không xoay đủ vòng theo yêu cầu.

- Chạm vào vùng má chưa đủ sâu, dẫn đến lượng tế bào thu được quá ít.

- Chỉ lấy mẫu ở một bên má thay vì cả hai bên.

Những sai sót này có thể khiến mẫu không đủ chất lượng, buộc phải lấy lại, gây mất thời gian và công sức.

2. Mẫu bị nhiễm bẩn

ADN cần được lấy trong môi trường sạch để đảm bảo kết quả chính xác. Tuy nhiên, nhiều người mắc phải các lỗi khiến mẫu bị nhiễm bẩn như:

- Chạm tay vào đầu tăm bông hoặc mặt trong của ống chứa mẫu.

- Lấy mẫu khi chưa súc miệng sạch, vừa ăn uống hoặc hút thuốc.

- Đặt tăm bông trên bàn, ghế hoặc để tiếp xúc với các vật dụng khác.

Khi mẫu bị nhiễm ADN của người khác hoặc tạp chất từ môi trường, quá trình phân tích sẽ gặp khó khăn, thậm chí không thể cho ra kết quả.

3. Không bảo quản mẫu đúng cách

Sau khi lấy mẫu, việc bảo quản đúng điều kiện là cực kỳ quan trọng để duy trì tính nguyên vẹn của ADN. Những lỗi mà nhiều người thường mắc phải:

- Để mẫu ở nơi có nhiệt độ cao hoặc ẩm ướt.

- Phơi mẫu dưới ánh nắng gay gắt.

- Để quá lâu trước khi gửi đến phòng xét nghiệm, khiến ADN bị phân hủy.

Giải pháp tốt nhất là đặt mẫu vào ống chứa hoặc túi niêm phong kín, bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát và gửi đi trong thời gian sớm nhất.

4. Nhầm lẫn hoặc ghi nhãn sai mẫu

Trong các xét nghiệm ADN liên quan đến nhiều người, việc ghi nhãn đầy đủ là bắt buộc. Nếu không, mẫu dễ bị:

- Tráo đổi giữa các thành viên.

- Không xác định được chủ nhân của mẫu.

- Gây nhầm lẫn khi phân tích và trả kết quả.

Một mẹo đơn giản là ghi tên, ngày tháng hoặc ký hiệu riêng ngay sau khi lấy mẫu, đồng thời kiểm tra lại trước khi đóng gói.

5. Lấy mẫu không đúng thời điểm

Thời điểm lấy mẫu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng. Nếu lấy mẫu khi miệng đang chảy máu, bị viêm họng hoặc đang sử dụng thuốc kháng sinh, lượng ADN có thể bị lẫn tạp chất sinh học, làm giảm độ chính xác. Tốt nhất thì bạn nên:

- Tránh lấy mẫu khi đang mắc bệnh đường miệng hoặc hô hấp.

- Đợi ít nhất 30 phút sau khi ăn, uống hoặc hút thuốc.

- Chọn thời điểm cơ thể khỏe mạnh, không mệt mỏi quá mức.

6. Không kiểm tra bộ dụng cụ trước khi sử dụng

Một số người chủ quan không kiểm tra tình trạng của bộ kit trước khi lấy mẫu. Điều này sẽ dẫn đến một số tình huống bất ngờ như:

- Sử dụng tăm bông bị gãy, ống chứa bị nứt.

- Bộ kit đã hết hạn sử dụng, khiến ADN khó bảo quản.

- Túi niêm phong bị rách, không đảm bảo vô trùng.

Trước khi bắt đầu, hãy kiểm tra kỹ từng chi tiết và nếu phát hiện lỗi, liên hệ ngay với nhà cung cấp để đổi bộ kit mới.

7. Đóng gói và gửi mẫu không đúng quy cách

Ngay cả khi đã lấy mẫu chuẩn xác, việc đóng gói và gửi đi cũng có thể gây ra sự cố. Một số lỗi thường gặp là:

- Đóng gói không kín, khiến mẫu tiếp xúc với không khí ẩm.

- Không sử dụng túi chống thấm hoặc vật liệu bảo vệ khi vận chuyển.

- Gửi qua dịch vụ chậm trễ, làm mẫu bị hỏng trước khi đến phòng xét nghiệm.

Để tránh rủi ro, hãy làm theo hướng dẫn đóng gói từ đơn vị xét nghiệm ADN và ưu tiên các dịch vụ vận chuyển nhanh, đáng tin cậy.

8. Lời kết

Tự lấy mẫu xét nghiệm ADN tại nhà là giải pháp tiện lợi và bảo mật thông tin cá nhân. Tuy nhiên, để kết quả đạt độ chính xác cao, người thực hiện cần chú ý đến từng bước. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến kết quả bị sai lệch hoặc phải thực hiện lại, gây tốn kém thời gian và chi phí. Cẩn thận ngay từ đầu chính là cách tốt nhất để đảm bảo giá trị của việc quá trình nghiệm ADN.

Thùy Duyên