Những nguyên nhân gây ra sai sót khi xét nghiệm ADN

Xét nghiệm ADN là một trong những công nghệ tiên tiến và chính xác nhất trong lĩnh vực y tế hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng thật sự hiểu rõ về quy trình thực hiện và độ chính xác của phương pháp này. Trong bài viết dưới đây, chúng ta hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về độ chính xác, cùng những nguyên nhân dẫn đến sai sót của kết quả xét nghiệm ADN bạn nhé!

1. Thế nào là xét nghiệm ADN?

Xét nghiệm ADN là phương pháp phân tích và phân loại các đoạn mã di truyền trong tế bào. Mỗi tế bào của con người có 46 nhiễm sắc thể, bao gồm 22 cặp nhiễm sắc thể thường và 2 nhiễm sắc thể giới tính. Mỗi cặp nhiễm sắc thể được tạo thành bởi một nhiễm sắc thể từ bố và một nhiễm sắc thể từ mẹ. Qua xét nghiệm ADN, các đoạn mã di truyền này sẽ được phân tích và so sánh để xác định những đặc điểm riêng biệt của mỗi cá nhân. Vì vậy, xét nghiệm ADN còn được gọi là xét nghiệm di truyền.


2. Xét nghiệm ADN có độ chính xác ra sao?

Xét nghiệm ADN, đặc biệt là trong việc xác định quan hệ huyết thống, được xem là một phương pháp có độ chính xác rất cao, gần như tuyệt đối với mức độ chính xác lên đến 99,99%. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng xảy ra sai sót là vô cùng nhỏ, gần như không đáng kể.

Để đảm bảo kết quả chính xác nhất, ngoài việc lấy mẫu từ người con và người cha giả định, sự tham gia của người mẹ trong quá trình xét nghiệm cũng được khuyến khích. Khi các mẫu ADN của người cha và người con khớp nhau trên tất cả các gen, có thể xác định mối quan hệ huyết thống với độ chính xác lên tới 99,999%. Trái lại, nếu có sự sai khác từ 2 gen trở lên, khả năng không có mối quan hệ huyết thống sẽ là 100%.

3. Nguyên nhân gây ra sai sót trong xét nghiệm ADN

Mặc dù độ chính xác của xét nghiệm ADN rất cao, vẫn có những trường hợp hiếm hoi dẫn đến sai sót. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất.

3.1. Đột Biến Locus STR

Locus STR (Short Tandem Repeats) có thể trải qua đột biến, với tỷ lệ xảy ra khoảng 1/1000 người tham gia. Đột biến này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số quan hệ huyết thống PI, dẫn đến nhầm lẫn trong kết quả xét nghiệm.

3.2. Bộ kit xét nghiệm

Hầu hết các bộ kit xét nghiệm ADN hiện nay yêu cầu khoảng 16 locus STR để phân tích. Khi có từ 2 đến 3 locus khác biệt, chuyên viên y tế mới có thể kết luận về khả năng loại trừ đột biến. Các bộ kit xét nghiệm yêu cầu càng nhiều locus thì độ chính xác càng cao. Vì vậy, nhiều trung tâm xét nghiệm hiện nay sử dụng bộ kit xét nghiệm có từ 24 đến 54 locus để nâng cao độ chính xác.

3.3. Nguyên nhân kỹ thuật

Sai sót kỹ thuật có thể xảy ra khi nhân viên y tế vô tình làm hỏng mẫu sinh phẩm hoặc nhầm lẫn các mẫu với nhau. Nồng độ muối cao bất thường trong mẫu sinh phẩm cũng có thể dẫn đến sai sót trong quá trình phân tích ADN. Tỷ lệ gây ra những lỗi này dao động từ 1% đến 5%.


4. Cách tránh sai sót trong xét nghiệm ADN

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm ADN chính xác, cần lưu ý những điểm sau:

- Thu thập và bảo quản mẫu cẩn thận:

Quá trình thu thập và bảo quản mẫu xét nghiệm cần được thực hiện cẩn thận, đặc biệt khi tự thu mẫu tại nhà. Mẫu sinh phẩm cần được bảo quản đúng cách để tránh hỏng hóc hoặc nhiễm bẩn.

- Lựa chọn đơn vị thử ADN uy tín:

Nên chọn các bệnh viện hoặc trung tâm xét nghiệm ADN có uy tín, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại. Những đơn vị này thường có quy trình kiểm tra nghiêm ngặt, đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác.

- Sử dụng bộ kit xét nghiệm chất lượng cao:

Việc sử dụng bộ kit chất lượng cao cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo kết quả xét nghiệm ADN chính xác. Các bộ kit này thường có độ tin cậy cao và ít khả năng gây ra sai sót.

Xét nghiệm ADN trong xác định quan hệ huyết thống là một phương pháp có độ chính xác rất cao. Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả chính xác nhất, cần chú ý đến việc thu thập và bảo quản mẫu, lựa chọn đơn vị xét nghiệm uy tín và sử dụng bộ kit chất lượng cao. Những yếu tố này sẽ giúp giảm thiểu tối đa các sai sót có thể xảy ra, đảm bảo độ tin cậy của kết quả xét nghiệm ADN.

Thùy Duyên